વિષય : AIની ઓળખ આજે ચોતરફ AIની વાત થાય છે, ત્યારે વરિષ્ઠ નાગરિકો,નોન ટૅક્નિકલ વ્યક્તિઓ, ગૃહિણીઓ અને ઉદ્યોગ સાહસિકોનેAI વિશે સરળ ભાષામાં સમજ આપવામાં આવશે.એનો ઉપયોગ અને મર્યાદાઓ સમજાવીને AI દ્વારા કઈ રીતે કન્ટેન્ટ બનાવી શકાય એનું માર્ગદર્શન આપશે. વક્તા : શ્રી અર્પણ યાજ્ઞિક શ્રી સંજય ચૌધરી 8 ઑગસ્ટ, 2026, શનિવાર, સાંજના 5-00થી 7.00
07 August 2026
શ્રી રતિલાલ બોરીસાગરના પ્રમુખપદે નામાભિધાનકવિ શ્રી ચંદ્રકાન્ત શેઠ માતૃભાષા સંવર્ધન કેન્દ્રઆ પ્રસંગે શ્રી અમર ભટ્ટ કવિ શ્રી ચંદ્રકાન્ત શેઠનાગીતોની પ્રસ્તુતિ કરશે તેમજ પ્રિયકાન્ત મણિયારનીજન્મશતાબ્દી નિમિત્તે કાવ્યાંજલિ અર્પણ કરશે1 ઑગસ્ટ, 2026, શનિવાર, સાંજના 5-30
30 July 2026
મનુ પારેખ: કલાકૃતિ :માધવી પારેખકુંદનબહેન અંબાલાલ કલા-ગૌરવ પુરસ્કારજાણીતા ચિત્રકાર : મનુ પારેખ અને માધવી પારેખનેપરિચય : નિસર્ગ આહીર25 જુલાઈ 2026, શનિવાર, સાંજના 5-30
22 July 2026
ભારતના રાજસ્થાન રાજ્યમાં આવેલું મહત્ત્વનું શહેર – પ્રવાસધામ. તે ૨૪° ૩૫´ ઉ. અ. અને ૭૩° ૪૧´ પૂ. રે. પર ૨૫ ચોકિમી.ના વિસ્તારમાં વિસ્તરેલું છે. તે અરવલ્લીના પહાડો વચ્ચે સમુદ્રસપાટીથી આશરે ૬૦૦ મીટરની ઊંચાઈ પર વસેલું છે. તેનાં ભવ્ય ભવનો શ્વેત આરસમાં બાંધેલાં હોવાથી તેને ‘શ્વેત નગરી’ પણ કહેવામાં આવે છે. તે ‘વેનિસ ઑવ્ રાજસ્થાન’ તથા […]
ગુજરાતી બાળવિશ્વકોશ
જ. 7 ઑગસ્ટ, 1779 અ. 28 સપ્ટેમ્બર, 1859 વિશ્વવિખ્યાત ભૂગોળવેત્તા, આધુનિક ભૂગોળના સંસ્થાપક તથા તુલનાત્મક ભૂગોળના જનક કાર્લ રીટરનો જન્મ જર્મનીના ક્વેડિંગબર્ગમાં થયો હતો. શાળાનું શિક્ષણ તેમણે ગોથા પાસે શુએફેન્થાલ ખાતે લીધું હતું. હાલે (Halle) યુનિવર્સિટીમાંથી ઉચ્ચશિક્ષણ પ્રાપ્ત કર્યું હતું. 1821માં પીએચડીની પદવી પ્રાપ્ત કરી હતી. શરૂઆતમાં તેમના પર જર્મન અને ફ્રેન્ચ દાર્શનિકોની વિચારસરણીનો પ્રભાવ […]
વ્યક્તિ વિશેષ
ગુજરાતનું શ્રેષ્ઠ ગાયક પંખી. તેનું શાસ્ત્રીય નામ છે : Copsychus saularis. તેનો સમાવેશ Passeriformes શ્રેણી અને Corvidae કુળમાં થાય છે. તેનું પેટા-કુળ છે : ગાયક (Turdinae). હિંદીમાં તેને દૈયડ અથવા દૈયા કહે છે. નર દૈયડ ઊજળો કાબરો એટલે કાળા અને ધોળા રંગનો હોય છે. તે હંમેશાં તેની પૂંછડી ઊંચી રાખીને ફરે છે. માદામાં કાળો રંગ […]
ગુજરાતી વિશ્વકોશ
જ. 6 ઑગસ્ટ, 1881 અ. 11 માર્ચ, 1955 પેનિસિલીનના આવિષ્કારક ઍલેક્ઝાન્ડર ફ્લેમિંગનો જન્મ સ્કૉટલૅન્ડના લોકફિલ્ડમાં થયો હતો. તેઓ ખેડૂતપુત્ર હતા. તેમની 13 વર્ષની ઉંમરે તેમના પિતાનું મૃત્યુ થતાં તેઓ લંડનમાં પોતાના ભાઈ સાથે રહેવા ગયા. 1908માં તબીબીશાસ્ત્રની પરીક્ષા પાસ કરી અને એક વર્ષ બાદ તેઓ એફ.આર.સી.એસ. થયા. તેમણે પહેલા મહાયુદ્ધમાં બહુ સારી સેવા બજાવી હતી. […]
વ્યક્તિ વિશેષ
પ્રસિદ્ધ ઉદ્યોગપતિ સીએટલે પોતાની સંઘર્ષગાથા અને સફળતાની વાત કરી, ત્યારે શ્રોતાજનોએ અપૂર્વ રોમાંચ અનુભવ્યો. એ પછી સીએટલે એમના વક્તવ્ય દરમિયાન જ ખિસ્સામાંથી પાંચસો ડૉલરની નોટ કાઢી અને શ્રોતાજનોને પૂછ્યું, ‘આ નોટ હું જમીન પર ફેંકી દઉં, તો તે લેવા માટે કેટલા લોકો પોતાની જગ્યાએથી ઊભા થઈને દોડીને આગળ આવશે ?’ બધા શ્રોતાઓએ પોતાનો હાથ ઊંચો […]
પ્રસંગમાધુરી
જ. 5 ઑગસ્ટ, 1930 અ. 25 ઑગસ્ટ, 2012 ચંદ્ર પર પગ મૂકનાર પ્રથમ માનવ નીલ આર્મસ્ટ્રૉંગનો જન્મ ઓહાયો, યુ.એસ.માં થયો હતો. તેઓ ઍસ્ટ્રૉનૉટ, ઍરોસ્પેસ એન્જિનિયર, નૌસેના અધિકારી અને પાઇલટ હતા. તદુપરાંત તેમણે પ્રોફેસર તરીકે પણ કામ કર્યું હતું. 16 વર્ષની વયે પાઇલટનું લાઇસન્સ મેળવીને 1947માં તેઓ નૌ-વાયુ (naval-air) કૅડેટ થયા. તેમણે પર્ડુ (Purdue) યુનિવર્સિટીમાં વૈમાનિક […]
વ્યક્તિ વિશેષ
બધા વિષયોનો જ્ઞાનસ્રોત પૂરો પાડે એવા વિશ્વકોશ(encyclopedia)ની ઊણપ સ્વરાજ આવ્યા પછી પચાસ વર્ષ થયાં છતાં પુરાઈ નહિ. આ ખોટ પૂરવાના હેતુથી ગુજરાત વિશ્વકોશ ટ્રસ્ટની રચના થઈ અને અંગ્રેજી ‘એન્સાઈક્લોપીડિયા બ્રિટાનિકા’ના જેવો સર્વસંગ્રાહક (general) વિશ્વકોશ તૈયાર કરવાનો ટ્રસ્ટે સંકલ્પ કર્યો.
વિશ્વકોશ જ્ઞાન અને કલાને વરેલું પ્રજાના સાંસ્કૃતિક ઉત્કર્ષનું કાર્ય કરે છે. વિશ્વકોશભવનમાં શિક્ષણ, સાહિત્ય અને સંસ્કારને ઉપકારક વિવિધ પ્રવૃત્તિકેન્દ્રો સ્થપાયા છે. અત્યારનું વિશ્વકોશભવન ૨૦૦૫માં નિર્માણ પામ્યું.
વિશ્વકોશની પ્રવૃત્તિ બે વિભાગમાં વહેંચાયેલી છે. એક, જ્ઞાનશાખા જેને ઉપક્રમે વિવિધ કોશો – વિષયવાર, વિદ્યાશાખાવાર, પરિભાષા વગેરેને અનુલક્ષીને તૈયાર કરવાનું કાર્ય ચાલે છે અને બીજી પ્રવૃત્તિમાં લલિતકલા શાખા અંતર્ગત સંગીત, નાટ્ય, નૃત્ય, કાવ્ય, ચિત્ર આદિ કલાઓની વિવિધ સમયના અંતરે રજૂઆત થાય છે.
સાહિત્યકાર, પત્રકાર અને જૈનદર્શનના વિદ્વાન, ગુજરાત યુનિવર્સિટીના ગુજરાતી ભાષાસાહિત્ય ભવનના પૂર્વ અધ્યક્ષ અને વિનયન વિદ્યાશાખાના ડીન. ૧૯૬૩માં બી.એ. અને ૧૯૬૫માં એમ.એ. ૧૯૭૭માં પીએચ.ડી. થયા. ૧૦૦થી વધારે પુસ્તકો તેમની પાસેથી મળે છે. તેઓ સાહિત્ય, શિક્ષણ અને સામાજિક સંસ્થાઓમાં પ્રમુખ, ઉપપ્રમુખનું પદ શોભાવે છે. જૈન રત્નના ઍવૉર્ડથી તેઓ સન્માનિત થયા છે. ૨૦૦૪માં ભારત સરકારે પદ્મશ્રીથી તેમનું સન્માન કર્યું છે..
બાહોશ ઉદ્યોગપતિ, કુશળ વહીવટકર્તા, અમેરિકાની મેસેચ્યુસેટ્સ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑવ્ ટેક્નૉલૉજીમાંથી કેમિકલ એન્જિનિયરિંગના વિષય સાથે ૧૯૪૬માં સ્નાતક થયા. ૧૯૪૮માં હાર્વર્ડ વિશ્વવિદ્યાલયમાંથી અનુસ્નાતકની પદવી હાંસલ કરી. ઔદ્યોગિક, શૈક્ષણિક, સંશોધન, સામાજિક, ધાર્મિક વગેરે સંસ્થાઓમાં પ્રમુખપદ સંભાળીને નોંધપાત્ર પ્રદાન કર્યું છે
વિવેચક, સંશોધક, સંપાદક અને નાટ્યવિદ્. 1939 માં બી.એ. થયા અને 1941 માં એમ.એ. થયા. ‘સવ્યસાચી’ ઉપનામથી ગુજરાત… સમાચાર દૈનિકમાં ‘સાહિત્ય અને સંસ્કાર’ની (1960-1966) કટાર તેમણે ચલાવેલી. નાટક,
